การสกรีนเสื้อ

เสื้อเป็นสิ่งสำคัญที่เราใส่กันทุกวัน  การที่มีลวดลายบนเสื้อผ้าเป็นเสื้อสร้างความแตกต่างและบุคลิกของผู้ใส่ แต่เรารู้ไหมว่าลวดลายนั้นทำขึ้นมาได้อย่างไร

ในอดีตการลงลวดลายบนเสื้อน้ำต้องใช้วิธีการวาดระบาย เป็นตัวๆไปเรียกว่าการเพ้นเสื้อ ถือเป็นงานศิลปะชนิดหนึ่งซึ่งผู้ผลิตจะต้องค่อยสร้างเสื้อ 1 ตัวนั้นให้แก่คุณ มันใช้เวลานานมาก สำหรับความต้องการ เพื่อที่จะตอบสนองความต้องการ จึงได้มีการพัฒนากระบวนการใหม่ขึ้นมาเรียกว่า การสกรีนเสื้อ ซึ่งวิธีการนี้รวดเร็วกว่าการผลิตแบบเดิมมาก ทั้งยังสามารถผลิตได้จำนวนมากในเวลาไม่นาน ถือเป็นจุดเริ่มต้นของอุตสาหกรรม

หลักการสกรีนเสื้อระบบบล็อกสกรีนจุดเริ่มต้นของการผลิตระบบอุตสาหกรรม

ในบทความนี้เราจะอธิบายหลักการคร่าวๆให้พอเข้าใจภาพก่อน ส่วนรายละเอียดในการสกรีนเสื้อ

1. แบบลายสกรีน คือลวดลายที่เราต้องการสกรีนลงบนเสื้อ ซึ่งเราต้องนำลายนั้นมาติดกับบล็อกสกรีน ซึ่งมีหลากหลายวิธี ทั้ง ตัดสติกเกอร์ ฉายแสง หรือจะติดฟิล์ม แต่วิธีที่นิยมสำหรับร้านสกรีนคือวิธีฉายแสง เนื่องจากได้ความละเอียดและสะดวก


2. ผ้าสกรีน คือผ้าตาข่ายซึ่งผลิตจากเส้นใยต่างๆ เช่น ไหม (Slik Screen) หรือ ใยสังเคาระห์ เป็นผ้าที่มีตาข่ายป็นช่องสี่เหลี่ยมเล็กๆ เหมือนแหจับปลา แต่ว่าช่องมันเล็กมากแค่นั้นเอง ตัวผ้านี่เองที่จะถูกนำไปเคลือบกาวผสมน้ำยาไวแสงเผื่อทำแบบลวดลาย


3. กรอบสกรีนหรือบล็อกสกรีน กรอบสี่เหลี่ยมจะทำจากไม้ หรือว่าอะลูมิเนียมก็ได้ เอาไว้เป็นตัวแม่พิมพ์ของการสกรีนนั่นเอง ในที่นี่ขอเรียกว่า บล็อกสกรีน


4. แปรงปาด เอาไว้ปาดสีลงเป็นเสื้อ ทำจากไม้หรืออะลูมิเนียม ประกอบด้วยด้ามและยางปาด สำหรับปาดหมึกสีผ่านแบบลายสกรีนลงบนเสื้อ


5. สีสกรีน ก็คือหมึกสีสำหรับสกรีนที่จะนำมาลงบนเสื้อนั่นเอง ความหนือของหมึกขึ้นกับชนิดสีและคุณสมบัติ


6. ลายพิมพ์ คือ หมึกที่พิมพ์สกรีนลวดลายลงบนเสื้อเรียบร้อยแล้ว

หลักการง่ายๆในการสกรีนเสื้อ คือ

1. นำผ้ามาขึงบนบล็อกสกรีนขั้นตอนนี้เรียกการเตรียมบล็อกสกรีน เพื่อที่จำเตรียมนำไปฉายขึ้นลวดลายแบบตามที่ต้องการ


2. นำไปเข้ากระบวนการฉายแสงเพื่อที่จะเอาลายสกรีนขึ้นไปติดบนบล็อกสกรีน ทีนี้เราก็ได้แม่พิมพ์สกรีนที่พร้อมจะสกรีนแล้ว


3. การสกรีนลงไปเป็นเสื้อนั้นให้นำสีมาเทลงบนบล็อกสกรีนจากนั้น นำบล็อกสกรีนไว้วางไว้บนเสื้อ ยึดบล็อกสกรีนกับเสื้อให้แน่น


4. ใช้แปรงปาดปาดสีจากบนลงล่างหรือล่างขึ้นบนแล้วแต่ถนัด สีจะผ่านตาข่ายและลงไปติดบนเสื้อ ลวดลายเกิดจากส่วนของสีที่สามารถผ่านลงตาข่ายไปได้


ซึ่งปัจจุบันการสกรีนเสื้อก็ได้ถูกพัฒนามาเรื่อยๆ จนถึงปัจจุบันได้มีนวัตกรรมใหม่ๆ เช่นการพิมพ์ลงบนเสื้อโดยตรงหรือ Direct To Garment หรือในชื่อย่อว่า DTG ขึ้นมากระบวนการสกรีนวิธีนี้คล้ายกับเครื่องพิมพ์ โดยจะพิมพ์ลงบนเสื้อด้วยระบบคอมพิวเตอร์คล้ายกับเครื่องปริ้นนั่นเอง ซึ่งคุณลักษณะนี้ทำให้มีจุดเด่นคือ ไม่ต้องมีกระบวนการเตรียมที่มาก สามารถสกรีนได้เลยใช้เวลาน้อยกว่า และต้นทุนถูกกว่า เมื่อพิมพ์จำนวนไม่เยอะประมาณ 1 – 20 ตัว ราคาสกรีนจะได้ถูกกว่าในระบบบล็อกสกรีน ที่สำคัญความละเอียดของภาพ และความสวยงาม ของภาพสกรีนซึ่งระบบบล็อกนั้นไม่สามารถสู้ตรงจุดนี้ได้ แต่เครื่องพิมพ์ DTG นั้นมีหลากหลายเกรด ตั้งแต่ราคา 20,000 บาทไปจนถึงหลัก ล้านบาท ยิ่งเครื่องสำหรับพิมพ์อุตสาหกรรมสูงๆ ที่สามารถพิมพ์ได้จำนวนมากยิ่งมีราคาแพงไปจนถึง 3 – 4 ล้านบาท แน่นอนว่าคุณภาพของงานพิมพ์ย่อมต้องต่างกัน สำหรับทางร้าน Screen168 เราใช้เครื่องพิมพ์ Brother ซึ่งเป็นเครื่องนำเข้าจากประเทศญี่ปุ่น มีการยอมรับจากวงการสกรีนในอเมริกาว่ามีคุณภาพในระดับสูง ในวงการ DTG สำหรับเรื่องเครื่อง DTG เราจะอธิบายรายละเอียดในบทความหน้า